Protectionisme zal wereldwijd handelsrelaties opschudden

De wereldhandel is het afgelopen decennium afgevlakt en politieke en economische krachten richten zich steeds meer naar binnen, wat een verdere uitdaging vormt voor het momentum van de wereldhandel. Zo stelt Goldman Sachs Asset Management in haar Macro Insight rapport. “Protectionistisch beleid zou de wereldwijde handelsrelaties kunnen opschudden, met nieuwe winnaars en verliezers tot gevolg.”

Aidan Yao, Shirley Shen en David Page van AXA IM voegen daar aan toe: De VS kunnen hogere importheffingen gaan hanteren op Chinese goederen. Deze heffingen zullen hoogstwaarschijnlijk direct doorberekend worden aan de consument en zouden, volgens Moody’s Analytics, kunnen leiden tot 3% inflatie over twee jaar. Zo’n stijging zou zorgen voor een vermindering van de reële inkomensgroei, de economische groei in de VS en zou gevolgen kunnen hebben op bevolkingsgroepen met relatief veel Trump-supporters.”

Het doel van hogere importheffingen is om de buitenlandse productie van Amerikaanse bedrijven terug te halen naar de VS. Het is echter aannemelijker dat met een selectief beleid van importheffingen de productie juist wordt verplaatst naar andere landen waarvoor de heffingen niet van toepassing zijn. Dit komt omdat de VS momenteel niet de capaciteit heeft om de productie zelf op te vangen.

Daarbij vreest AXA IM dat hoge heffingen op de Chinese import zullen worden beantwoord met heffingen van China op producten uit de VS. Dit zou snel kunnen escaleren tot een handelsoorlog. China zou deze tarieven instellen op sectoren waar maximale pijn wordt toegebracht aan de VS en minimale pijn wordt geleden door China. Dit zijn sectoren zoals huiden en leer, hout en dierenvoedsel: industrieën waarbij een groot deel van de Amerikaanse export richting China gaat (veel pijn voor de VS dus), maar waar de totale import vanuit de VS slechts een klein onderdeel is van de totale Chinese import uit die sector.

Ook kan China andere niet-handelsgerelateerde maatregelen aan Amerikaanse bedrijven opleggen, teneinde de handel in China simpelweg moeilijker maken. Vanwege de controlerende aard van de Chinese overheid kunnen dit soort praktijken gemakkelijker in China teweeg worden gebracht dan in de VS. Een escalatie van dit soort maatregelen van beiden kanten kan zorgen voor negatieve effecten op zowel de Chinese, Amerikaanse en wereldeconomie.

Een beter alternatief om het probleem te benaderen zou een verlaging van de vennootschapsbelasting in de VS zijn. Dit doet de voordelen voor Amerikaanse bedrijven om zich elders te vestigen teniet. Andere hervormingen vanuit het Republikeinse kamp zijn minder zeker, zoals het doorvoeren van een ‘border tax adjustment’ of BTA. Dit zou namelijk een breuk zijn van het gelijke behandelingsprincipe voor geïmporteerde en binnenlandse producten.

Volgens AXA IM worden de bovengenoemde risico’s nog te weinig in de markt ingeprijsd wegens een gebrek aan beschikbare informatie. Hoewel beleid en belastinghervorming tijd vergen en tot eind 2018 op zich zouden kunnen laten wachten, kunnen deze duidelijk negatieve effecten hebben op het bedrijfsleven en het marktsentiment.