Govinda Finn (SLI): Waar gaat het mis

"Waar gaat het mis in Japan?", vraagt Govinda Finn, econoom bij Standard Life Investments, zich hardop af. De Bank of Japan stelde afgelopen week de markten teleur. Wel waren er enkele lichtpuntjes in de macrocijfers te bespeuren. De arbeidsmarkt toonde lichte verbetering, ook stegen de industriële productie en de retail-verkopen. Maar kijkt Finn naar het afgelopen kwartaal, dan stellen de cijfers opnieuw teleur.

Finn maakt zich zorgen of de BoJ wel inziet dat de problemen groter zijn dan gedacht. Er zijn twee mogelijke verklaringen voor de zwakke economische prestaties: de reële rente is nog niet laag genoeg, of structurele factoren hebben een dusdanig remmende werking op de potentiële groei, dat een lagere rente nauwelijks effect heeft op investeringen en consumptie.

De reële rente noteert als sinds 2013 laag, waarom trekken groei en inflatie dan niet aan? Vanuit de aanbodzijde lijkt de verklaring te zijn dat de rente niet laag genoeg is. Gekeken vanuit de vraagzijde, is de suggestie dat investeringen en sparen immuun zijn voor de rentestand. De BoJ reageert hierop gemengd. Het besluit van de BoJ tijdens haar laatste meeting om niets te doen en de rente ongemoeid te laten, lijkt eerder politiek gemotiveerd te zijn, zo kort voor de landelijke verkiezingen en de G7-top. Dat zou erop wijzen dat het monetaire beleid toch ondergeschikt is aan politieke grillen en minder onafhankelijk is dan doorgaans wordt aangenomen.